Дугуйчны долоон даваа сорилго #10 - Дугуйчны долоон даваа 2026

Улаанбаатар уулын дугуйн клубийн нэрийн хуудас болсон арга хэмжээнүүдийн нэг - "Долоон даваа" нь 10 дахь удаагаа зохиогдож байна.

Ганцаарчилсан аяллын төрлөөр зохиогддог тус сорилго нь унадаг дугуйчнаас дараах бэлтгэл, ур чадварыг шаарддаг.

1. Аяллын маршрут ба газар орны онцлогийг урьдчилан судалж, эргэлтийн цэгүүдийг тэмдэглэж авах эсвэл цээжилж тогтоох
2. Газрын зураг болон GPS төхөөрөмж ашиглах
3. Унадаг дугуйныхаа бүрэн бүтэн байдлыг хангах
4. Цаг агаарын байдалд тохируулж хувцсаа сонгох болон тохируулж өмсөх
5. Хоол хүнсээ зэхэх
6. Жийлтийн эрчим буюу хурдаа тааруулах
7. Амарч хооллох цагаа зохицуулах
8. Унадаг дугуйныхаа эвдрэл гэмтлийг засах

Энэ нь байгальд бие даан аялах чадвар ахиулах, туршлага хуримтлуулахад ач холбогдолтой юм. Түүнчлэн аяллын үеэр цаг хугацаатай уралдах явдал цөөнгүй тохиолддог. Иймд энэхүү сорилго нь цагийн хязгаарлалттай.

Товчхондоо "Дугуйчны долоон даваа" нь унадаг дугуйчин хүний тухайн жилийн бэлтгэл болоод тэсвэр хатуужлыг замын урт ба цаг хугацаа хавсарсан шалгуураар сорьдог.

БҮРТГЭЛ, ХУРААМЖ

Энэхүү вебээр дамжуулж цахимаар бүртгүүлнэ. Бүртгүүлэх үйл явц нь Улаанбаатар уулын дугуйн клубийн аяллуудтай ижил байна.

Түүнчлэн клубийн бусад аяллууд шиг ямарваа ХУРААМЖГҮЙ.

Бүртгэл нь сайн дурынх байх бөгөөд сорилгод оролцогч нь өөртөө тохиолдох эрсдэл болон бусад аливаа тохиолдлуудыг зөвхөн өөрөө хариуцна.

ШАГНАЛ

Дугуйчны долоон даваа сорилго аялал нь үнэ бүхий ШАГНАЛГҮЙ. Харин сорилго давсаныг гэрчилсэн нотолгоог энэхүү веб хуудас дээр нийтэлнэ. Мөн сорилгыг хэчнээн удаа давсаныг илэрхийлэх нэгдсэн жагсаалтад эрэмбэлэгдэнэ.

Давах даваа, замын урт, цаг хугацаа гэсэн болзлуудыг бүрэн биелүүлсэн буюу гарааны цэгт ирцээ бүртгүүлж улмаар заасан замыг тогтоосон хугацаанд туулж барианд орсон тохиолдолд сорилго давсан гэж үзнэ. Заасан замыг тогтоосон хугацаанд туулсанаа унадаг дугуйн аяллын зориулалттай Strava гэх мэт аппликейшн дээрх бичлэгээр батална.

МАРШРУТ

Гачуурт дахь Монгол шилтгээн дээр унадаг дугуйгаа унаж очоод гараанаас гарна. Заасан маршрутаар жийж даваа давсаар, Улиастайн ам дахь (48.039079, 107.061671) газарзүйн координаттай цэг буюу маршрутын дагуух замын 100.6 км-т байх багахан суурингийн дэлгүүрийн гадаа заасан цагт багтаж барианд орно. Маршрут буюу замын зургийг энэхүү веб хуудас дээр нийтэлсэн. Маршрутыг GPX форматаар татан авч GPS дэмждэг гар утас, унадаг дугуйн компьютер зэрэг төхөөрөмж рүү оруулаад улмаар аяллын үеэр байршлаа шалгах, явах чигээ тодорхойлох боломжтой.

Гараанаас гарч Гачууртын голын хөндийгөөр өгсөн 14 км жийгээд баруун гар тийш эргэн Шилжирийн голыг өгсөж Шилжрэнгийн даваа давна. Даваанаас уруудаж багавтар тариалангийн талбай улмаар жижгэвтэр суурин хүрээд Хоёр даваа руу өгсөнө. Тус давааг өндөр ба нам хоёр янзаар давж болдог. Өндрөөр давах замыг саяхан зассан байсан. Цааш уруудаж зүүн гар талын уулын хошуу ороогоод өгсөж Шилжрээнгийн даваа дээр гарна. Эдгээр гурван давааны орой 4-5 км орчим зайтай буюу маш ойр оршдог даваанууд юм. Шилжрээнгийн даваанаас уруудах зам хэдэн салаатай. Даваанаас урдуудаж Шилжрээнгийн амаар 7 км шахуу яван Тэрэлж суурин дахь Болор цайны газарт хүрээд буцна.

Тэрэлж суурингаас буцаж Шилжрээнгийн даваа, Хоёр даваа, Шилжрэнгийн давааг нөгөө талаас нь давна. Шилжрэнгийн даваанаас уруудаж, өглөө жийж ирсэн замаараа буцаж явсаар маршрутын 76.5 км-т хүрээд баруун гар тийш эргэнэ. Хэрэв үүгээр эргээгүй бол ахин 300 метрийн дараа тод зам сална. Ингээд Нурамтын даваа руу өгсөх замд орно. Даваа руу өгсөх зам харьцангуй цагаан бол уруудах зам эхэндээ нугачаатай. Даваанаас цааш уулын амаа даган уруудсаар Хойд баян голын хөндий рүү орж голыг гармаар гарна. Улмаар хөндийгөөр уруудсаар Улиастайн голын хөндий рүү орно. Маршрутын 100 дахь км-т хүрээд Улиастайн голыг гармаар гараад барианд орно.

ГАРАА БАРИАНЫ БАЙРШИЛ БА ЦАГИЙН ХУВААРЬ

Гараа болон бариа нь дор заасан байршил болон цагийн хуваарьтай байна. Сорилгод оролцогч нь ирц болон жийлтээ гараа болон барианы цэг дээр харгалзах хугацааны интервалд багтаж бүртгүүлнэ.

• Гараа
  Гачуурт дахь Монгол шилтгээн
  08:00 цаг
• Бариа
  Улиастайн ам дахь (48.039079, 107.061671) газарзүйн координаттай цэг буюу маршрутын дагуух замын 100.6 км-т байх суурингийн дэлгүүрийн гадаа (жич: тус дэлгүүрт манай клубийнхэн "Еэвэнгийн дэлгүүр" гэсэн албан бус нэр өгсөн байдаг)
  18:00 цаг хүртэл

Заасан цагт багтаж барианд ороогүй эсвэл орохооргүй болсон дугуйчин замын дундаас гарч сорилгыг дуусгах бөгөөд үүнийгээ зохион байгуулагчдад мэдэгдэх албагүй.

БУСАД

• Дугуйчны долоон даваа сорилго аялалд зөвхөн хүний булчингийн хүчээр хөдөлж явдаг унадаг дугуйгаар оролцоно.
• Улаанбаатар уулын дугуйн клубийн аяллын үеэр автомашин дагуулдаггүй уламжлалтай бөгөөд үүнийг энэхүү аялал - сорилгын үеэр ч энэхүү уламжлалыг даган мөрдөнө.
• Энд зааснаас бусад тохиолдлоор үүсэх асуудлыг Улаанбаатар уулын дугуйн клубийн Цахим гэрээгээр зохицуулна.
• Цаг агаарын нөхцөлөөс шалтгаалан сорилго хойшилж болно.

Дугуйчны долоон даваа сорилгод оролцох танд амжилт хүсье.

Зүгээр л жий.

ЯТА Э.Отгонжаргалын тэмдэглэл

Долоон давааны аялал нь ганцаарчлан жийдэг тул хэрхэн аялсанаа дор сийрүүллээ. Манай багынхан мөн өөрсдийн тэмдэглэлийг туурвих буй за.

Намрын нарлаг сайхан өглөө цуглах цэг рүү жийж явахад өнөөдрийн сорилт аяллын замыг дуусгаж чадах эргэлзээнээс илүүтэйгээр дугуйныхаа арын гадарын ханзархайг бодож явлаа. Өмнөх Духын давааны аяллын үеэр дээрхи гэмтэлийг олж анзаарсан юм. Өчигдөр орой мөлт хальт наасан болоод дугуйндаа чи чаднаа, тэсээрэй гээд л орхисонсон.

Цаг 8.40 болж байхад Монгол шилтгээн дээр ирэв. Багийн 3 гишүүн иржээ. Шинэ нэг залуу ч байв. Аялал цагтаа эхлэв. Шар хоолой өгссөн засмал зам үргэлжлэн тавигдсаар Булгийн ам хүрчээ. Шороон зам руу орж Нурамтын амны баруун талаар гарч явахдаа өнөөдрийн хамгийн сүүлийн даваа энэ чиглэлд шүү дээ гэж хальтхан бодсоор Шилжрэнгийн даваа руу салах зам руу орлоо. Голын гарамаар гарч суурин руу орлоо. Ус бага байв. Энэ даваа нь алсын өгсүүртэйн дээр дэнж хотос гүдгэр гээд тамир хүч хомслох замтай. Амралтын газар өнгөртөл жийгээд давааны үндсэн өгсүүр эхэллээ.

Давааны ойн захыг барьсан "шинэ" зам гарчээ. Хуучин зам нь ойн чөлөө дагасан чулуу ихтэй байдаг. Шинэ зам нь чулуу багатай юм. Дороос манай админ залуу чөлөөтэй эргүүлэн жийсээр даваа өөд уужуухан өгссөөр хажуугаар гарч одов.

Даваан дээр намрын ой шуугин, сэрүүн салхи сэвэлзэх нь нэн таатай. Миний хувьд даваануудыг "аргадан давах" тактик баримтлан явсаар ийнхүү нэг давлаа. Тактикийн үндсэн зарчим нь аль болох давааны орой руу өгсөн дөхөж жийсээр, үлдсэн зайг дугуйгаа түрэн алхаж туулах. Хэт хүчлэж, өөрийн хязгаараас (долоон даваа шүү дээ) давах хэрэггүй. Мөн "залхуурч" хэт холоос дугуйнаасаа бууж алхаж болохгүй. Энэ тактик зөвхөн надад л тохирно. Залуус бол огт өөр тактиктай байх нь аргагүй.

Доош уруудан энгэрт нь баригдаж буй хотхоны хашаа эмжээрлэн явсаар жижиг горхи гарч дараагийн давааны наана орших хярын өгсүүр замтай нийлэв. Алсаас сүртэйхэн харагдах энэ өгсүүр яг тулаад жийхээр явууртай гэж жигтэйхэн тул баярлаад л өгсчихлөө. Хяр дээрээс Хоёр давааг давах дээд, доод зам хоёулаа харагдана. Автомашинууд дээд замаар нь давдаг ба замыг нь эвтэйхэн зассан байв. Хяраа уруудан доод зам руу чиглэн явсаар давааны үндсэн өгсүүрт ядрал багатай ирлээ. Анхны 7 давааны аялалд залуус маань яг ингэж давааны хормойд ирж жавхаатай жийн өгссөөр энэ даваа дээр гарч байсансан.

Даваа дээр амарч замын хүнсээ идэж цайлаад доошоо Дэндийн ам чиглэсэн чулуутай замаар уруудан, булгийн хормойгоор гарч замтай нийлэв. Хуучны толгой ороож уруудсан зам бүр эдгэж "алга болсон" байв. Шилжрээнгийн давааны зам бас  өөрчлөгдөн, бэлийн доогуур нуга даган модон дундуур зурайсан шинэ зам гарчээ. Энэ замаар нь өгслөө. Чулуу багатай ой модон дундуур болохоор нөмөр нөөлөг байв. Дээр очоод хуучин замтайгаа нийлжээ. Овоогоо тойроод бэл дагасан хэвгий замаар уруудчихлаа. Энэ замд олон дугуйчид унаж байсан тул болгоомж илүүдэхгүй. Нэг л хазгай гишгэх, тэнцвэр алдахад өнөөдрийн аялал "дуусна". Дажгүй уруудсаар зоон дээр хүрч, тэр чигээрээ доош Тэрэлж рүү нисэх мэт л буулаа. Замын хажууд очих цэг "Болор" цайны газар харагдана, гадна нэг унадаг дугуй байна. Цаг 11.00.

Манай админ Махгал хоолоо идээд дуусаж байв. Хоол захиалан, үзэмтэй шүүс ууж, буцах замдаа идэх хоёр ороомог боолгож авав. Удалгүй араас манай багийн Мөнгөнсүх бүсгүй, мөн хоцорч гараад араас нэхсэн Содбилэг залуу гишүүн маань ирлээ. Харин шинэ залуу байсангүй. Замд хэн ч таараагүй гэж Содоо маань хэлэв. Буцсан бололтой.

Хамтдаа сайхан амарч аваад Тэрэлжээс гарч Шилжрээнгийн давааны алсын өгсүүрт 4-үүлээ жийлээ. Манай багынхан аажмаар зай аван холдож өгссөөр эхний хүн жийсээр зоон дээгүүр даван бараа тасрав. Янзтай жийж байна даа, энэ маягаар бүх давааг жийгээд гарах юм байна гэж бахархан бодов. Нар ээсэн халуун боловч салхи өөдөөс сэвэлзэн бидэнд туслав. Дараагийн хоёр маань гарчихлаа. Зоон дээр гарч хэвгий замаар болгоомжтой жийсээр 4 давлаа. Даваан дээр мэдээж манай 3 сураггүй, уруудаад оджээ.

Даваа уруудан доод хошуу ороох замд Мөнгөөтэй нийлэв. Содоо 200 орчим зайд өгсөж харагдана. Хоёр даваагаа дээд хэсгээр нь давахаар шийдэв. Зам нь засагдаад сайхан болжээ. Бүсгүй маань өгсүүрт жийсээр алсрав. Давааны дээд хэсэг нь тахиралдсан огцом хоёр өгсүүртэй байв.

Сайхан даваа юмаа. Энэ чиглэлээр олон удаа цааш нааш явахад энэ замаар давж байсангүй.

Дардан замаар уруудан өглөөний давсан хярыг даваж доош уруудав. Шилжрэнгийн давааны өгсүүр замын дунд манай 2 жийж харагдана. Араас нь жийсээр хотхоны хашааны үзүүр хүрээд алхчихлаа. Даваан дээр сэрүүхэн салхи салхилж, нэг морьтой хүн надаас хэдэн адуу асуугаад явлаа.

Нэг ороомгоо идэн гялс цайлаад уруудав. Суурингийн дундуур жирэлзтэл явсаар ирсэн замаараа урдуур нь гарамаар гарч төв замтай нийлтэл урд явсан хоёр маань хажуугаар ороод ирэв. Яльгүй зам хазайж суурингийн хойгуур гараад төв замтай нийлсэн байжээ.

Цайны газар орж нэг ороомгоо идээд, унд усаа базаан Нурамтын даваа руу хамтдаа гарлаа. Амны адгаас давааны орой 7.9 км зайтай гэж зааж байна. Энэ аманд айлууд суурьшин сумын төв шиг болжээ.

Төв замаар нь зогсолтгүй жийсээр сүүлийн айл өнгөрч давааны үндсэн замд орлоо. Залуус маань мятаршгүй жийсээр, бага багаар урагшилсаар Нурамтын даваа дээр 16.00 цагт гарлаа.

Одоо бариа (Еэвэнгийн дэлгүүр)-ндаа 18 цагаас өмнө орох учиртай. Бариа хүртэл 17 орчим км зайтай. Хангалттай амжих хугацаа байгаа ч гэсэн дугуй хагарах, унах тохиолдол гарвал амжихгүй болох тул даваагаа болгоомжтой уруудав. Газрын намд ирээд хамтдаа жавхаатай жийсээр 17.30 цагт Улиастай голын сүүлийн гарамаар гарч бариандаа орлоо. Админ залуу маань биднийг гарам дээр тосов. Бараг цаг хагасын өмнө бариандаа орсон байлаа.

Энэ аяллаар Содбилэг залуу бахархалын Цэнхэр тэмдгийн болзол хангасныг Улиастай голын хөндийд гардуулж өгөв. Бие биедээ баяр хүргэн Шархадны зүг хамтдаа уруудан жийсээр 19.30 цагт хотод орж ирэв. Засмал зам руу ороход хойд дугуй маань мэдэгдэхүйц хавагнан/ "догонцож" эхлэв.

Ханзархай нь 8 см урт болон нэмэгдэж одоо болно биз дээ гэх шиг эргэлдэн "догонцсоор" гэртээ сайн явж ирсэн юм.

Сорилтын болзлыг ханган биелүүлж хамтдаа аяллын замд хийморьтой аялсан гишүүд та нартаа чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье. Зүгээр л жий.